DBH4-Entziklopedia

E N T Z I K L O P E D I A

Irakurtzen ari garen irakurliburuetan jasotako erreferentzien berri zehatza

Iruzkinak

66 Iruzkin "DBH4-Entziklopedia"

Ordenatu:   Berriena | Zaharrena | Gehien bozkatutakoa
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
RUPER ORDORIKA Oñatin jaio zen 1956.ean. 1980an lehen diska argitaratu zuenerako “Hautsi da Anphora”, jada, ezaguna zen kultur-jarduerekin zerikusia zuten zenbait zirkuluetan. Hainbat proiektutan eta jarduera antolatzaileetan parte hartu zuen, Gazteizen, edota beranduago Bilboko Unibertsitatean. Pott taldearen sorreran izan zuen partaidetza aipatu behar da, gero bere musika-lanak izango zuen garrantziagatik, eta orduantxe Bernardo Atxaga, Joseba Sarrionandia, Jimu Iturralderekin hasi zuten erlazioagatik “HAUTSI DA ANPHORA“(Xoxoa –Elkar 1980) “kantagintza politikoaren” boom-aren ostean argitaratu zen. Berregituraketa garaiak ziren, sasoi apalak euskal musikan. Diskoak kritikaren aipu gorenak jaso zituen, euskal kantuaren munduan eszentrikoa gertatu zen arren. Bernardo Atxagaren testuekin osatutako lehen disko hau ,… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
HENRY BENGOA “Henry Bengoa Inventarium” Bernardo Atxagak idatzitako antzezlanik ezagunena da, 1986an egindakoa. 2004an Pamiela argitaletxeak kaleratu zuen lanean oinarritutako diskoa, Joxemari Iturralde eta Ruper Ordorikarekin batera egindakoa. Etiketa beltza. Klasiko bat. Asko izan dira azken urteetan musika eta literatura uztartu dituzten proiektuak. Ziur aski ordea, lehenbizikoetako bat izan zen honoko hau. Makina bat errezital eman zituzten Henry Bengoa izeneko lagun galduaren bila zebiltzan Ruper Ordorika, Alberto eta Nando de la Casa, Bernardo Atxaga eta Joxemari Iturraldek, laurogeiko hamarkadaren amaieran (old days!). Bere garaian zuzenean ikusteko aukera izan ez zutenek, liburua irakurri eta audio grabaketa entzuteko aukera dute. Henry Bengoaen… Gehiago irakurri »
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
LEIRE BILBAO Leire Bilbao Barruetabeña (Ondarroa, Bizkaia, 1978ko uztailaren 27a) euskarazko idazle bizkaitarra da. Zuzenbide ekonomikoan lizentziatua da Deustuko Unibertsitatean. Gaztetan bertsolaritzan jarduna da, eta kolaboratzaile gisa aritu da zenbait komunikabidetan, hala nola Euskadi Irratian, Deian, eta Berrian. 2017an Haur eta Gazte Literaturaren Euskadi Saria eman diote, ‘Xomorropoemak eta beste piztia batzuk’ poesia-liburuarengatik. Leire Bilbaok gaztetatik izan du lotura bertsolaritzarekin. 1996an Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa irabazi zuen, eta beste hainbat sari ere jaso ditu. Txapelketa, plaza eta bertso idatziak utzi ondoren ere, gai-jartzaile lanetan aritu izan da. Bilbao gaztetxotan hasi zen literatura lehiaketetan parte hartu eta sariak jasotzen. 2006.… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
TXOMIN AGIRRE Domingo Txomin Agirre Badiola (Ondarroa, Bizkaia, 1864ko maiatzaren 4a – Agirre etxea, Zumaia, Gipuzkoa, 1920ko urtarrilaren 14a) euskal idazle eta apaiza izan zen, askoren ustez euskarazko lehen eleberrigilea. Bere lan nagusiak Kresala (bizkaieraz) eta Garoa (gipuzkeraz) dira. Ondarroan jaioa, ama bertakoa eta aita Mutrikuar arotza, familia xume baten magalean hazi zen. Txikitatik abadetzarako gogoa sortu bazitzaion ere, familia behartsua izanik, zaila zuen ikasketak egitera joan ahal izatea, harik eta Bilboko Mariano Ibarguengoitia artziprestea ezagutu eta haren laguntzaile gisa hartu zuen arte. Gasteizko seminarioan ikasita, eta Karrantzan epe laburrean aritu ondoren, Zumaiako Karmeldarren kapilau izendatu zuten. Kargu altuagoa izateko… Gehiago irakurri »
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
ANA URKIZA IBAIBARRIAGA Informazio Zientzietan lizentziaduna eta enpresa-komunikazioan aditua da. Komunikazio aholkularia eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea da ogibidez. Gainera, itzultzaile eta artikulugile ere bada, Deia egunkarian eta Karmel aldizkarian, besteak beste. Ipuingintza landu du batez ere, eta hainbat sari irabazi ditu, Agustin Zubikarai eta Tene Mujika sariak, besteak beste. Argitaratu dituen liburuen artean aipatzekoak dira: Desira izoztuak (2000) eta Bekatuak (2005) ipuin-bildumak; Gela ilunetik (2000) eta Bazterreko ahotsa (2002) poesia-liburuak; haur eta gazte literaturan, Betaurrekoak ditut eta zer? (2001), Hondartzako kioskoa (2001), Ondarruko piratak (2003), Amak plastakoa eman dit (2004), Nire herriak ostadarraren koloreak ditu (2006) eta Nire hiriko poemak… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
ANA URKIZA IBAIBARRIAGA Ana Urkiza Ibaibarriaga (Ondarroa, Bizkaia, 1969ko urtarrilaren 10a) euskal idazlea eta itzultzailea da. Informazio Zientzietan lizentziaduna eta enpresa-komunikazioan aditua da. Komunikazio aholkularia eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea da ogibidez. Gainera, itzultzaile eta artikulugile ere bada, Deia egunkarian eta Karmel aldizkarian, besteak beste. Ipuingintza landu du batez ere, eta hainbat sari irabazi ditu, Agustin Zubikarai eta Tene Mujika sariak, besteak beste. Argitaratu dituen liburuen artean aipatzekoak dira: Desira izoztuak (2000) eta Bekatuak (2005) ipuin-bildumak; Gela ilunetik (2000) eta Bazterreko ahotsa (2002) poesia-liburuak; haur eta gazte literaturan, Betaurrekoak ditut eta zer? (2001), Hondartzako kioskoa (2001), Ondarruko piratak (2003), Amak plastakoa… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
ANA URKIZA IBAIBARRIAGA Ana Urkiza Ibaibarriaga (Ondarroa, Bizkaia, 1969ko urtarrilaren 10a) euskal idazlea eta itzultzailea da. Informazio Zientzietan lizentziaduna eta enpresa-komunikazioan aditua da. Komunikazio aholkularia eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea da ogibidez. Gainera, itzultzaile eta artikulugile ere bada, Deia egunkarian eta Karmel aldizkarian, besteak beste. Ipuingintza landu du batez ere, eta hainbat sari irabazi ditu, Agustin Zubikarai eta Tene Mujika sariak, besteak beste. Argitaratu dituen liburuen artean aipatzekoak dira: Desira izoztuak (2000) eta Bekatuak (2005) ipuin-bildumak; Gela ilunetik (2000) eta Bazterreko ahotsa (2002) poesia-liburuak; haur eta gazte literaturan, Betaurrekoak ditut eta zer? (2001), Hondartzako kioskoa (2001), Ondarruko piratak (2003), Amak plastakoa… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
ANA URKIZA IBAIBARRIAGA Ana Urkiza Ibaibarriaga (Ondarroa, Bizkaia, 1969ko urtarrilaren 10a) euskal idazlea eta itzultzailea da. Informazio Zientzietan lizentziaduna eta enpresa-komunikazioan aditua da. Komunikazio aholkularia eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea da ogibidez. Gainera, itzultzaile eta artikulugile ere bada, Deia egunkarian eta Karmel aldizkarian, besteak beste. Ipuingintza landu du batez ere, eta hainbat sari irabazi ditu, Agustin Zubikarai eta Tene Mujika sariak, besteak beste. Argitaratu dituen liburuen artean aipatzekoak dira: Desira izoztuak (2000) eta Bekatuak (2005) ipuin-bildumak; Gela ilunetik (2000) eta Bazterreko ahotsa (2002) poesia-liburuak; haur eta gazte literaturan, Betaurrekoak ditut eta zer? (2001), Hondartzako kioskoa (2001), Ondarruko piratak (2003), Amak plastakoa… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
KIRMEN URIBE URBIETA Kirmen Uribe Urbieta (Ondarroa, Bizkaia, 1970eko urriaren 5a) euskal idazlea da. Arrantzale familia batean jaio zen. Euskal Filologia ikasi zuen Gasteizen eta Literatura Konparatuko graduondoko ikasketak egin zituen Trenton (Italia). Intsumiso agertzeagatik kartzelan zegoela jaso zuen 1995 urtean lehenengo literatur sari handia: Becerro de Bengoa Saria, Jon Elordirekin batera moldatu zuen Lizardi eta erotismoa lanagatik. 2008an, Espainiako Kritika Saria Euskarazko nobelaren alorrean jaso zuen Bilbao-New York-Bilbao nobelarengatik eta 2009ko urrian, Espainiako Literatur Saria liburu beragatik. Jon Kortazar kritikariaren aburuz, Kirmen Uriberen Bitartean heldu eskutik (2001) poema-liburuaren agerpena iraultza lasaia izan zen euskal literaturaren munduan. Kritika Saria lortu… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
gorka alegria
Egilea
gorka alegria

FRANTZISKOTARREN AGINDUAK

Anai-Arreba Gazteenen edo Agindu Frantziskotarraren Aginduak, bere sorrera zor dio San Franciscoko Asiseko 1209ko, agindu eskeko katolikoa bezala izanez, den irudiari.

Francisco de Asís (1181-1226) izan zen Ebanjelioaren kausa, pobrezia absolutuenean eta emanaldi erlijiosoan bizi izatera pasatuz, besarkatu zuen ehun-aberats saleroslearen semea. 1228tako Eliza Katolikoak Santua kanonizatuta, izan zen estigmatizazioen lehen kasua (Jesusek sufritutako pertsona batzuen gorputzean agertzen diren eta zeinen jatorria naturaz gaindikoa denen antzeko zauriak). Bere jaia urriaren 04an ospatzen da.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Joan Mari Irigoien Aranberri Altza, 1948. Ingeniaritzako ikasketak egin zituen baina ez da lanbide horretan sekula jardun. Ikastoletan irakasle lanetan aritua, baita ETBrentzako hamaika eta hamaika pelikula itzultzen eta egokitzen. Gaztaroan Venenuelara joan zen; aurretik Sanse taldeko futbolaria izan zen. Venezuelatik itzuli ondoren Egin egunkarian aritu zen zuzentzaile gisa. Gaur egun literaturari emana da bete-betean. Bere gaztaroan Hego Amerikara egin zituen bidaiak zirela eta Sábato, Garcia Marquez, Benedetti edo Vargas Llosaren literaturarekin egin zuen topo. Baina bere obran Juan Rulfo, Pedro Páramo eleberriaren egilea, izan da eraginik handiena izan duena. Hutsatik esperantzara poema liburuak Irun Hiria saria eman zion 1975.… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Arantzazu euskal-sinesmenaren poema Salbatore Mitxelenaren obra nagusia Arantzazu euskal-sinesmenaren poema (1949) da, Espainiako Gerra Zibilaren ostean Euskal Herrian euskaraz kaleratutako lehenengo liburua. Arantzazuko santutegiaren historia kontatzen du Mitxelenak bertan, sortu aurreko nahiz osteko gertakizun eta kontakizunen bitartez. Liburua, baina, ez da aipaturiko santutegiaren historia hutsa; izan ere, Arantzazuren inguruko jazoerak Euskal Herri mailakoekin uztartzen ditu zarauztarrak. Hizpide dugun obra idazteko, bada, denbora luzea egin zuen Mitxelenak Arantzazuko liburutegian dokumentazio-lana egiten, historialarien kronikekin batera, ahoz nahiz idatziz sorturiko eta bilduriko istorio, balada, kantu eta bertsoak erabili baitzituen. Nolabait esatearren, material horiek guztiak irentsi, asimilatu eta kontzentraturik bueltatu zituen Mitxelenak. Bestalde, ohikoak… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
MITXELENA, SALBATORE Salbatore Mitxelena Zarautzen jaio zen 1919ko urtarrilaren 18an. Lehen ikasketak herrian bertan egin ostean, 1930etik 1935era Arantzazuko eta Foruako frantziskotarren ikasle izan zen. Foruan zegoenean hasi zen, hain zuzen, olerkiak idazten, hamabost urte zituela, hildako amari eskainitakoa tartean. Ikasle arduratsua omen zen, baina eskoletan irakasle-abadeek esanikoak ez zituen beti ontzat ematen, eta hortik zenbait arazo etorri zitzaizkion, antza. Eskoletako ikasgaiekin ados egon ez eta bere kabuz ere ikasten aritzen zen, debekaturiko liburuak barne. Arantzazuko “Bai” euskal taldeko sortzaileetako bat izan zen: aldizkari klandestinoa egiten zuten taldekideek eskuz, eta eskutik eskura banatzen zuten santutegian bertan, ezkutuan. 1943an Arantzazun abadetu… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Mendatan jaio zen 1928an eta 12 urterekin frantziskotar sartu zen eta Forun, Zarautzen, Oliten eta Arantzazun ikasketak egiten jardun ondoren, ia 26 urte zituela apaiztu zen eta Arantzazun bertan geratu zen. Hantxe eman zuen bizitza osoa apaiz-lanetan eta maisu-lanetan. 1950eko hamarkadan Arantzazu, Egan, Euzko-Gogoa eta Olerti aldizkarietan poemak argitaratzen hasi zen. Apaiztu zen urtean bertan Zarautzen egin zen olerki-lehiaketa batean lehen saria irabazi zuen Begion lore poemarekin. 1956an Arantzazun egin zen beste lehiaketa batean, Elorriko lorak poemarekin, ostera ere lehen saria irabazi zuen. Aspalditik lantzen ari zen zerbait zen hau eta geroago, 1962an argitara eman zuen Elorri poema-liburuaren aurrekari bat.… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
EUSKARALDIA Herritar euskaltzaleak aktibatuta hizkuntza ohiturak aldatzea da Euskaraldiaren helburua. Euskal Herriko hainbat euskaltzale elkartek urteetan zehar landu duten Euskarak 365 egun lan ildoaren baitan kokatzen da eta bi mugarri ditu. Euskal hiztunen aktibazioa helburu: ‘11 egun euskaraz’ Batetik, euskal hiztunen hizkuntza ohituretan eragitea eta beren harreman sareetan euskara gehiago erabiltzea izango da 2018ko azaroa eta abendua bitartean egingo den Euskaraldia 11 egun euskaraz ekimenaren helburua. Bestetik, hizkuntzaren normalizazioaren ardura pertsonen eta entitateen artean partekatua denez, 2019an, mota guztietako entitateek euskararen erabilera babesteko eta bultzatzeko neurriak hartzea izango da helburua. Aktibazioak martxan jartzea esan nahi du. Hizkuntzaren erabilerari lotutako kontzeptua… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Notitia utriusque Vasconiae Eskuizkribu, gutun, dokumentu eta genealogia zatiek osatzen dituzte 60 liburuxka horiek. Horietako zenbaiten originalak dagoeneko galdu egin dira. Notitia delakoan, Vasconia historikoaren lurralde osaera ugariei buruzko azterketa historikoa eman zuen hiru liburutan. Lehen liburuak hamalau kapitulu ditu, bigarrenak hamazazpi eta hirugarrenak hamahiru. Lehen liburua lan guztiaren aitzinsolas modura irakur daiteke. Carlo Magno iritsi arteko, Baskonia eta Kantabriako biztanleei buruzko liburua da; herrialdeak orduan erakusten zuen geografia, garai hartako ohiturak, erabiltzen zuten hizkuntza eta euskaldunen hizkuntza ditu aztergai. Nafarroako historia zaharra eta bertako erregeen genealogia (sobrarbismoaren aurka agertzen da) dira bigarren liburuko gai nagusiak. Liburu horren amaieran, Aragoiko… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
OIHENART, ARNAULT 1592ko abuztuaren 7an Maulen (Zuberoa) jaio zen maisu, literato eta historialaria. Bere heriotza data ere ez da zehaztasun osoz ezagutzen Zuzenbide ikasketak burutu zituen Bordeleko Unibertsitatean. Bere lan historiografiko gorena, ekinaren ekinez latinez idatzitako Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae izan zen. 1638an Parisen argitaratu zuen lehen aldiz. Ia 20 urte beranduago (Paris, 1656) bigarren edizioa argitaratu zuen, aldaera ugari txertatuta. Poesia bizia eta sentimentala idazten zuen, eta nahikoa askea legegizon baten eskutik espero daitekeenaren aldean. Hizkuntzaren ikuspuntutik bere kultismo ukaezina salatu izan da. Oihenartek bere lanen zati bat baino ez zuen argitaratu. 1666ko maiatzean Lapurdiko apaiz… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
KOLDO IZAGIRRE: hiri bazterreko idazlea. Euskal idazlea. 1954ko ekainaren 21ean jaio zen Alzan (Gipuzkoa) eta, gaur egun Pasaian bizi da. 22 urterekin hasi zen lehen aleak argitaratzen: Zorion ustela, Zergatik bai, Itsaso ahantsia eta Kristalezko begia, A. Rz. Castelaok idatzitako lanari egindako itzulpena. Prosan eta bertsotan idazten duen poeta da, aldi berean garratza eta hunkigarria den mundu batean murgiltzen dena. Euskara batua, aberatsa eta mingotsa irristatzen da bere behatz artetik. Azkenaldian zinemagintzan ere barneratu da eta Ikuska sari bat ere jaso du. Idazlea bere gizarteko arazo kultural, sozial eta politikoetan inplikatzearen alde azaldu da beti. Bitxikeri bezala, “Nik ere Germinal… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
ETXEPARE, BERNAT Linguae Vasconum Primitiae (1545), euskaraz argitaraturiko lehen liburuaren egile dugu Bernat Etxepare. Liburuan diren testuen kopurua eskasa izanik ere, (hamalau poema besterik ez, orain arte XI. poema gisa genuena, berez, X.aren bukaera besterik ez da), eta poema bilduma bakarra argitaratu izan bazuen ere (horrek literaturan eginiko lanaren urritasuna erakusten du), egileak idatzitakoa euskarazko lehena izateak, XIX. mendera arte nahiko murritza izan den argitalpen munduan jakin-min eta arreta bizia biztu du idazle eta ikerlarien artean. Horrek, neurri batean, egilearen bizitzari buruzko datuen urritasunari ordaina dakarkio. pertsonaia ospetsua eta lehen mailakoa izan zen bere garaian, Nafarroako Erresuma osorik ezagutu zuena.… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

PERU MAGDALENA
Magdalena Arriaga Peru, euskarazko idazle, bertsolari eta margolari bizkaitarra da.
Hainbat komunikabideetan parte hartzen du, hala nola, Ostiela!, Linterna Gorria, Putz eta beste aldizkari literario batzuetan ere. Honez gain, Euskadi Irratiko “Ipurtargia” irratsaioko “Little Arratia Klub irrati-nobela”n egon zen urte betez. Halaber, Durangaldeko Anboto astekarian zutabegile egon da bi urtetan.

Bi pintura erakusketa egin ditu: “Hara begire” eta “Samuraiaren hegaldia”. Gainera, hainbat ekitaldi desberdinetako gidoilaria eta aurkezlea izan da. Shakespearen “The Tempest” antzerkia egin du. Anboto Irratiko “Plus eta minus” irratsaioa zuzendu zuen.

2005ean akzesita lortu zuen Igartza Sarian, Lile izeneko eleberriaren proiektuagatik.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
PISA Ekonomia Lankidetza eta  Garapenerako Antolakundea  (ELGA) da PISA (Programme for International Student  Assesment) proba egiten  duen erakundea, eta politika  neoliberal basatiak sustatzen  dituen erakundea  da ELGA. Laginketan oinarritutako proba da, hiru urtean behin egiten da, eta 15 urteko ikasleen  “gaitasunak” ebaluatzen ditu, baina soilik irakurketa, matematikak eta zientziak arloetan. Guztiz bat datoz PISAren eta LOMCEren helburuak. PISAn emaitzak hobetzeko tresnatzat  aurkeztu zuten hezkuntza lege hori Fokua soilik hiru gaitasunetan jarrita, bigarren mailan gelditzen dira heziketa oso edo  integral batentzat ezinbestekoak diren garapen artistikoa, hausnarketa kritikoa eta heziketa  emozionala. Eta ez ditu aintzat hartzen, ez bederen hezkuntzaren helburu gisa, tokian… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
UNESCO UNESCO edo United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization hezkuntza, zientzia eta kulturarako Nazio Batuen erakundea da. 1945eko azaroaren 16an sortu zuten Londresen. Munduko herrialde pobreetan ikastetxeak egiten laguntzen du, baita liburuak argitaratu eta literatura eta hizkuntza gutxituak sustatu ere. Egun duen presidentea Irina Bokova bulgariarra da. “UNESCO”ren helburu orokorra da bakea eta segurtasuna lortzea hezkuntza, zientzia eta kulturaren bidez. Esan bezala, erakundeak nahi du herrien garapena lortu baliabide natural eta kulturaren bidez. Munduko herriak modernizatu eta aurreratzea da honen xedea, baina kulturaren aniztasuna eta nortasuna galdu gabe. Erakundeak lan asko egiten du herriak alfabetatzen, hau lortzeko eskolak eraikitzen… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes

LIBURUAREN NAZIOARTEKO EGUNA
Liburuaren Nazioarteko Eguna mundu mailan ospatzen den eguna da. Helburua irakurketa, liburugintza eta jabetza intelektuala egile eskubideen bitartez bultzatzea da. 1995. urteetik UNESCOk sustatzen duen nazioarteko eguna da. 1996ko apirilaren 23an hainbat herrialdeetan hasi zen ospatzen eta 2008rako ehun herrialde baino gehiago batu ziren.
2001ean Madril izendatu zen Liburuaren Munduko Hiriburu UNESCOren ekimenez. Horrez geroztik, apirileko 23an munduko hiri ezberdinak aukeratzen dira urtean zehar liburuekin harremandutako kultura-jarduerak burutzeko.

Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
RAMON SAIZARBITORIA (Donostia, 1944ko apirilaren 21a) euskal idazlea da, euskal literatura modernoaren aintzidaritzat jotzen dena, 64ko belaunaldia deitutakoaren baitan. Batik bat eleberriak landu ditu, baina saiakera eta poesia generoetan ere aritu da. Egunero hasten delako eleberriarekin abiarazi zuen bere ibilbide literarioa 1969. urtean, eta geroztik ia etengabe jardun du literaturan. Lanbidez soziologoa, SIIS ikerketa-zentroko zuzendaria ere izan da, eta gizarte zerbitzuen arloko ikerketa eta txosten ugari burutu eta zuzendu ditu. Saizarbitoriaren eleberriek eragin handia izan dute euskal literatura modernoan. 1969an bere lehen eleberria plazaratu zuen: Egunero hasten delako; abortuari buruzkoa da, eta euskal literaturako lehen eleberri modernotzat jotzen da, hizkuntzaz… Gehiago irakurri »
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
FEDERIKO KRUTWIG SAGREDO (Getxo, Bizkaia, 1921eko maiatzaren 15a – Bilbo, Bizkaia, 1998ko azaroaren 15a) euskal idazle eta politikaria izan zen. Nerabezaroan euskara bere kasa ikasi eta Euskaltzaindian 1943an sartu zen. Ekialdeko hizkuntzak ikasi zituen Frantziako Sorbonako Unibertsitatean eta Alemanian. Gernika aldizkarian (1945-53) lapurtera klasikoaren eta ekialdeko erlijioekiko aldekotasunak agertu zituen. 1963an Vasconia argitaratu zuen, Fernando Sarrailh de Ihartza ezizenaz. Bertan Euskal Herriaren historia arakatu zuen ikuspegi erabat iraultzaileaz. Sabin Aranaz geroztik garatutako nazionalismoaren kritika zorrotza eginez, beste abertzaletasun mota baten alde hitz egin zuen, batez ere mugimendu antikolonialisten iturrietatik edanez. Franco diktadore espainiarraren poliziak ETAren inspirazio iturritzat jo zuen liburua.… Gehiago irakurri »
Naia Badiola Solabarrieta
Egilea
Naia Badiola Solabarrieta
Jose Maria Agirre Egaña, ezagunagoa XABIER LIZARDI goitizenez (Zarautz, Gipuzkoa, 1896ko apirilaren 18a – Tolosa, 1933ko martxoaren 12a) euskal idazlea izan zen, batez ere olerkaria. Zuzenbidea ikasi zuen, eta Tolosako enpresa batean sartu zen lanean. Euskaltzaleak elkartea sortzen lagundu zuen, eta bere garaiko ekintza kultural eta politikoetan parte hartu. Gipuzkoa Buru Batzarreko kide eta buruzagi izatera iritsi zen. Esteban Urkiaga Lauaxeta (1905-1937) eta Nicolas Ormaetxea Orixerekin batera, bere aroko olerkari hoberena dugu. Biotz-begietan, 1932an argitaratuta, kritikariek oso aintzakotzat hartu zuten. Xabier Lizardi hil eta gero, Aitzolek haren Umezurtz Olerkiak argitaratu zituen. Gerra Zibilaren aurretiko olerkari lirikorik behinena, izadiaren —izadi edertuaren—… Gehiago irakurri »
Irati Iriondo Artola
Egilea
Irati Iriondo Artola
68ko MAIATZA Duela 40 urte Paris sutan zegoen; gazteak matxinatuta, eta boterea, larri. Baina Frantziako hiriburuan ez ezik, munduko beste toki askotan ere primerako erantzuna izan zuen iraultzarako deiak. 1968a urte mitikoa da, eta dirudienez, mundu guztia han ibili zen; orduko mugimenduetan, orduko manifestazioetan, orduko istiluetan, orduko kontzertuetan… Gaur egun, mundu hori guztia beste nonbait dago; han ez, beste toki batzuetan baizik. Hitz bakar batean laburbildu beharko bagenitu duela 40 urte munduko hainbat lekutan gertatutakoak, haustura aukeratu beharko genuke; aurrekoarekin hausteko, mundua iraultzeko eta zerbait berria sortzeko gogoa. Pragako ikasleek sobietarren tankei aurre egiten zieten bitartean, Parisekoek Marx, Mao edo… Gehiago irakurri »
B. Azkue
Egilea
B. Azkue
1968ko MAIATZA Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Mendebaldeko kapitalismoaren metropoliak izugarrizko garapen ekonomikoa eta egonkortasun soziala izatera heldu ziren. Kapitalismoaren onurak goraipatzen ziren, langileriaren gaitasuna betiko joaz eta haren integrazioa azpimarratuz. Horregatik, 1968ko gertaerek eztanda edo lurrikara sozial baten itxura hartu zuten ohiko egia biribilak kolokan jarriz, gazteen artean batez ere. Frantzian burgesiak ikara, izua ezagutu zuen; asko eta asko banketxeetatik dirua ateratzen saiatu ziren; beste batzuek atzerrira ihes egin zuten. Sekulako esperientzia zuen eta gaitasun handikoa zen presidentea bera ere, De Gaulle jenerala, une batez zer egin jakin gabe gelditu zen, Alemanian akantonaturiko dibisioak deitzeko asmotan ibili zelarik. Inongo zalantzarik… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
CARPE DIEM Carpe Diem Eguneko uzta esan nahi duen latinezko esaldia da. Horazio idazleak bere “Odak” delako liburuan idatzi ondoren, ospetsua egin dena. Odak liburuaren 11. kapituluan honela dio: Carpe diem quam minimum credula postero («Eguna aprobetxatu ezazu, biharamunean ez izan konfidantzarik»). Beste era batera esanda, egunean egunekoa bizitzera bultzatu nahi du, bihar egongo ote den, edo hemen egongo ote garen, agertzen diren aukerak profitatzeko. Gaur egun, jende askok, batez ere gazteen artean, festa, plazer eta bizitza arin bizitzeari bultzarazten duen esaldia dela uste izan arren, bere jatorrizko esanahia bestelakoa da, bizitza gogotsu, tajuz eta ongi aprobetxatuta, eta buru arinkeriak… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
GUINNESS GARAGARDOA Guinness Stout motako garagardo beltza da. Aurreneko aldiz, Arthur Guinness garagardogileak ekoiztu zuen Irlandan dagoen Kildare konderriko Leixlip herrian zuen bere lehenengo garagardotegian, nahiz eta handik denbora gutxira gaur egun hain ezaguna den Dublingo St. James’s Gate Brewery garagardotegira mugitu. Guinness garagardoa 1759tik aurrera ekoiztu izan da. Garagardoa porter eran dago oinarrituta, bere jatorria Londonen 1700. urte inguruan du. Mundu osoko garagardo marka ezagunenen artean dago eta munduko herrialde gehienetara esportatua da. Imitatzaile ugari garaitu ditu merkatuan. Bere zaporearen ezaugarri nabariena hartzidurarik gabe mantentzen den garagar txigortuan datza. Urteetan zehar garagardoaren zati bat zaharkitu edo ondu egiten zen… Gehiago irakurri »
Taldea - Maila
DBH-4
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
ARTHUR GUINNESS Sir Arthur Guinness garagardogile garrantzitsu bat izan zen, Guinness Konpainiaren sortzailea, hasieran Arthur Guinness’s St. James’s Gate Brewery izena zuena. Guinness markaren istorioa mundu osoan ospetsu den Guinness World Records (Errekorren Guinness Liburua) liburuaren istorioa ere bada. Guinness Celbridgen jaio zen 1725ean. Aita Casheleko artzapezpikua zen Arthur Price doktorearen etxezaina zen eta etxaldeko langileek garagardoa ekoizten zuten. 1752an, Price hil egin zen eta 100 £ utzi zituen bi Guinnessentzat, aita eta semearentzat alegia (garai hartan diru dezente zen hori) eta, 1756an, Guinness gazteak Leixlipen, Co Kildare, garagardo fabrika bat alokatzeko aukera izan zuen. Hiru urte geroago, lantegia anaia… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
ERREKORREN GUINNESS LIBURUA Errekorren Guinness Liburua edo Munduko Errekorren Guinness Liburua urtero argitaratu ohi den mundu mailako erreferentzia liburua da. Munduan zehar gizakien ekintza eta naturaren muturreko gertakariei buruzko errekor bilduma bat da. Liburuak berak bere berezko errekorra du, garai guztietako egile-eskubideak dituen libururik salduena baita. Bitxikeri modura, Estatu Batuetako liburudenda eta liburutegietan libururik lapurtuena dela aipatu daiteke. Guinness World Records erakundeak bere buruaz dioenez, 1951ko egun batean sortu omen zen, garaiko Guinness garagardotegiko sir Hugh Beaver zuzendariak bere lankideekin batera ehizera joan zenean. Aldi hartan, txirri urreztatua Europako ehiza txoririk azkarrena ote zenaz ezatabaidan hasi ziren. Beaverrek fidagarria zen… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
JONATHAN SWIFT Jonathan Swift Irlandako idazlea izan zen. Bere idazlan nagusia Gulliver-en bidaiak izan zen), 1726an argitaratua. Jonathan Swift bere osabak hezi zuen, bere aita bera jaio baino lehen hil egin zelako. Dublineko Trinity College eskolan ikasi eta gero, emaitza kaskarrekin, Leicesterera joan zen Abigail Erick bere amarekin bizitzeko. Laster Sir William Templerekin lan egiteko aukera sortu zitzaion, idazten eta bere kontuak eramaten. Horretarako, Moor Parkera (Surrey) joan behar izan zuen, 1689an. Sir William Templek gero eta konfiantza handiagoa izan zuen Swiftengan. Hori dela eta, honek gai garrantzitsu batzuk ezagutu zituen, eta William III erregearen aurrean ere eraman zuten. Swift… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
CASHELGO HAITZA Cashelgo haitza, (ingelesez Rock of Cashel eta irlanderaz Carraig Phadraig), Cashel of the Kings edo St. Patrick’s Rock bezala ere ezaguna da, Irlandako Errepublikako Tipperaryko konderrian kokatzen den leku historikoa da. Irlandar mitologiaren arabera deabruak Devil’s Bit mendiari hozka egin eta bere ahoan mendi harren zati bat zeramala, Cashel haitza dagoen lekuan erori eta haitza honela sortu omen zen. Normandiarre inbasioaren aurreko irlandar erregeak bertan koroatuak izan ziren, beste guztien artean ezagunena 978an errege bihurtu zen Brian Boru handia. 1101ean honen biloba zen Muirchertach Ua Briain erregeak Limerickeko apezpikuari eman zion harkaitza. Gaur egun bertan dauden eraikin gehienak… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
JULEN GABIRIA Julen Gabiria Lara (Galdakao, Bizkaia, 1973ko urtarrilaren 19a – ) idazle eta itzultzaile bizkaitarra da. Idazle, nobela jorratu du orain arte. Itzultzaile lanetan ere ibiltzen da. Labayru ikastegian egiten du lan. Txirrindularitza zalea da, “Han goitik itsasoa ikusten da” eleberrian erakutsi bezala. Julen Gabiria Connemara gure bihotzetan liburuaren idazlea da. 1973ko urtarrilaren 19an jaioa, Galdakaon, idazle bizkaitar hau soziologian lizentziatua eta enpresa zientzietan diplomatua da. Gaur egun, Labyru Ikastegian itzultzaile lanetan aritzeaz gain, idazlea ere bada, eta jada bi liburu kaleratu ditu: Connemara gure bihotzetan (2000. urtean) eta Han goitik itsasoa ikusten da (2004. urtean); 2001. urtean idatzi… Gehiago irakurri »
B. Azkue
Egilea
B. Azkue
XABIER AMURIZA Amorebieta-Etxanon Torreburu baserrian 1941eko maiatzaren 3an jaiotako bertsolaria, idazlea, itzultzailea eta ikerlaria da. 1965ean, behin Zornotzako karmeldarretan eta Derion ikasketak egin ondoren, abade ordenatu zen. Gizaburuagako eta Amorotoko parrokoa izan zen, errepresioaren aurka eta euskal kulturaren berpizkundearen aldeko Gogor izeneko abadeen mugimenduan parte hartu zuen frankismoaren garaian. Derioko seminarioan abadeen itxialdi bat zela eta atxilotu egin zuten hilabete osoa espetxean igaroz; geroztik Bilboko Gotzaindegiaren gose-greban bigarrenez atxilotu zuten eta espetxeratu ere. Oraingoan Zamora eta Basauriko espetxeetan sei urte baino gehiago eman zituen atxilotuta. Geroago, Herri Batasunetik (H.B.) Bizkaiko batzarkide izanez koalizio horretako hautetsiek Espainiako Erregeek Gernikako Batzar Etxera… Gehiago irakurri »
Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
LOMCE Espainiako Kongresuak 2013ko abenduan onartu duen hezkuntza-erreforma da LOMCE (2006tik indarrean egon den LOE legea erreformatzen du). Lege Organikoa izanik, berau aplikatzera derrigortuta daude erkidegoak. 2014ko otsailaren bukaeran onartu zituen aurreneko dekretuak Ministroen Kontseiluak: Lehen Hezkuntzako Errege Dekretua eta Oinarrizko Lanbide Hezikeraren Errege Dekretua. 2015eko urtarrilaren 3an argitaratu zen BOEn DBH eta Batxilergoko Errege Dekretua. Horietaz gain, errebalidak erregulatzen dituen Errege Dekretua argitaratu du Hezkuntza ministerioak 2016ko uztailean. Ondorioz, dekretu hauek aldatu eta argitaratu ditu EAEko gobernuak Heziberri izeneko egitasmoaren baitan: Lanbide Heziketako dekretua, Haur Hezkuntzako dekretua, Oinarrizko Hezkuntzako Dekretua eta Batxilergoko Dekretua. Nafarroako Gobernuak ere bi dekretu berri… Gehiago irakurri »
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
JULEN GABIRIA Soziologian lizentziatua eta Enpresa Zientzietan diplomatua da, eta itzultzailea da Labayru Ikastegian. Nobela bi idatzi ditu: Connemara gure bihotzetan (Elkarlanean, 2000) eta Han goitik itsasoa ikusten da (Elkar, 2004), bai eta biografia bat ere: Iparragirre (Elkar, 2001). Gainera, zenbait ipuin bildumatan hartu du parte: Euskal idazleen ipuin erotikoak (Txalaparta, 1998), Bilbao: ipuin biltegia (Alberdania, 2000), Bero hezeak (Txalaparta, 2001), Marihuanazko bufandak (Txalaparta, 2002) eta Ipuin izugarriak (Elkar, 2004). Itzulpengintza lanei dagokienez, J.M. Barrieren Peter Pan in Kensington Gardens eta Peter and Wendy liburuak itzuli ditu ingelesetik, eta biak daude bilduta Literatura Unibertsala saileko Peter Pan liburuan (Elkar-Alberdania, 2005).… Gehiago irakurri »
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
IGARTZA BEKA Beasaingo Udalak, Beasaingo CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles) enpresaren babesarekin eta ELKAR argitaletxearen laguntzarekin, euskal kultura zabaldu eta idazle gazteen lanari laguntza emateko asmoz, XIX. Igartza Literatura Sorkuntzako Beka sortu du idazle berrientzat. Bekak, 6.000 euroko diru-laguntza izango du, ondorengo oinarrien arabera: 1. Deialdi honetara, narratibako lanak (eleberri edo ipuin-bildumak) egiteko proiektuak aurkez litezke, jatorrizkoak eta euskaraz sortuak, beren zatiren bat edota osotasuna inon argitaratu gabea dutenak, sarituak izan ez direnak eta beste inondik moldatuak ez direnak. 2. Deialdian edonork parte har lezake, baina, egile berrientzat bideratua dela kontuan hartuta, bi baldintza hauek bete beharko dira: Lana… Gehiago irakurri »
Ander Antelo
Egilea
Ander Antelo
Franz Kafka: Txekian jaio zen 1883ko uztaialen 3an, eta 1924an hil zen Vienan (Austria), ama-hizkuntza alemana zuen idazlea zen. Hau Pragan, Bohemian (garai hartan Austria-Hungariako Inperioaren zati), jaio eta bizi izan zen. Bere bizitza osoan lan labur batzuk baino ez zituen publikatu, bere laneko parte txiki bat besterik ez; beraz, bera hil arte bere lanak oharkabean egon ziren. Bera hil orduko, Max Brod zuen lagunari ohar batzuk eman zizkion, bere eskuizkribuak desagerrarazteko. Bere maitalea izan zen Dora Diamantek hein batean baino ez zituen bere nahiak bete. Dorak isilean gorde zituen Kafkaren idatzi gehienak, hogei koaderno eta hogeita hamabost karta barne.… Gehiago irakurri »
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
ZULO BELTZA Zulo beltza dentsitate ikaragarri handia duen objektu astronomikoa da. Grabitate indarra oso handia da, ihes-abiadura argiaren abiadura bainohandiagoa delarik. Beraz, ezerk ere ezin dio bere grabitate indarrari ihes egin, horrats izenaren jatorria. Erlatibitate orokorrak aurreikusten du naturan masa kopuru jakin bat espazioko eremu mugatu batean elkartzen denean zulo beltz bat sortuko dela, grabitate-kolapso izeneko prozesuaren bidez.Espazioko eremu mugatu batean masa kopurua .handitzen den heinean, bere grabitate indarra ere handituz doaIdeia honen analisi kuantitabiboak, eguzkiaren masaren hirukoitza zuen izarrak, bere eboluziaren bukaeran, neutroi-izar bat normalean, halabeharrez grabitate-kolapsoa jasateko tamaina kritikora murriztuko zela aurreikusi zen. Grabitate-kolapso prozesua abian jarri eta… Gehiago irakurri »
Nahia Badiola Carabelos
Egilea
Nahia Badiola Carabelos
STEPHEN HAWKING 76 urterekin hil da Stephen Hawking fisikoa. Ibilbide luzeko zientzilaria ekarpen handia egin du astrofisikan. 21 urterekin ELA gaitza antzeman zioten baina hori ez zen arazo izan bere ibilbidean aurrera egiteko. Berea da unibertsoaren sorreraren inguruko Big bang-aren teoria, eta bereak dira zulo beltzen inguruko teoriak ere. Elhuyarreko Guillermo Okarekin ezagutu dugu maisu britainarraren ekarpena eta bere lanaren garrantzia. Nahiz eta gurasoak Londresen bizi ziren, Bigarren Mundu Gerraren ondorioz ama Oxforda joan zen, eta han jaio zen Stephen Hawking. Matematika ikaski nahi zuen Hawkingek baina Oxforden ez zegoen aukerarik, eta haren aitaren nahi zen unibertsite horretan ikasketak egitea… Gehiago irakurri »
Ander Antelo
Egilea
Ander Antelo

Frank Zappa: Estatu Batuetako kantari, musikagile eta gitarra-jotzailea izan zen. Mothers of Invention taldea sortu zuen. Jazzaren teknikak, garaiko pop musika eta gaurko musika klasikotik hartutako gaiak bateratu zituen. Harenak dira, besteak beste: Weasels Ripped my Flesh eta Fillimore East (1971). Film bat ere egin zuen: 200 Motels.

Taldea - Maila
BATX-2
Ander Antelo
Egilea
Ander Antelo

Heriotzaren Hegaldiak: Heriotzaren hegaldiak, hainbat diktadurek jendea akatzeko erabilitako heriotz metodo bat zen, honetan, pertsonak hegaldian doan hegazkin batetik itsasora botatzen dira.
1976-1983 artean, Argentinako diktadura militarrean, Berrantolaketa Prozesu Nazionala zeritzon aldian zehar, etengabe erabilia izan zen. Honela, aurrez bahitu eta diktadurarentzat desatseginak ziren milaka eta milaka pertsonak arrastorik utzi gabe desagertuaraziak izan ziren.

Ainara Bento Lopes
Egilea
Ainara Bento Lopes
Stephen Hawking hil da Big bang teoriaren sortzaileak eta astrofisikari entzutetsuak AEA gaitza zuen. Gaur hil da 76 urterekin Cambridgeko bere etxean. Ezaguna da bere irudia, AEA (alboko esklerosi amiotriotrofikoa) gaitza izan arren ez baitzion utzi lanari. Gurpildun aulki batean eserita, eta ordenagaitu beten bitartez hitz eginez, hainbat aldiz agertu zen. Baina sona ez dio eman gaixo egon arren lanean jarraitzeak, lan horretan egindako aurkikuntzek baizik. Berea da unibertsoaren sorreraren inguruko Big bang-aren teoria, eta bereak dira zulo beltzen inguruko teoriak ere. Bera izan zen zulo beltzak amaierarik gabeko zulo gisara definitu zituena; eta bera izan zen 2014an bere teoria… Gehiago irakurri »
Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

Gabriel García Márquez Latinoamerikako idazlerik famatuenetakoa izan zen munduan, “errealismo magikoa” estiloaren sortzailerik ospetsuenetakoa. 1967an argitaratu zuen “Cien años de soledad”, haren libururik ezagunena, baina bere bizitzan zehar lan mordo bat idatzi zituen, munduan zehar arras irakurriak. 1970ean “persona non-grata” izendatu zuten Kolonbian, orduko presidente militarrak hala erabakita, idazlearen aktibismo politikoa zela eta. 1982an Literaturako Nobel Saria jaso zuen.
Gure irakasleak ondo dakien bezala gaur 91 urte betetzen dira idazle ospetsu honen jaiotzatik.

2018/3/6

Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

Macondo Gabriel García Márquez idazle kolonbiarrak sortutako fikziozko herri bat da. Bakardadeko ehun urte eleberria bertan garatzen da. Ez dago halako izena duen herririk, baina Márquezen esanetan, Aracataca bere jaioterrtik 30 minutura zegoen banana-ustiaketa finka baten izena zen, bere sonoritateagatik gustatu zitzaiona.

2004an, Aracatacari izena aldatu eta Macondo jartzeko proposatu zen, herriko ekonomia suspertzeko: herritar gehienek ez zuten ekimena aintzat hartu eta ez zen aldaketarik egin.

Taldea - Maila
DBH-4
Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola

EFEMERIDE
Astronomian, efemeridea egun bakoitzean planeta, satelite, izar edo beste argizagi batek zeruan duen kokapena eta beste uneko ezaugarriak adierazten dituen taula edo datu-multzoa da.

Taldea - Maila
DBH-4
itxaso urkiaga
Egilea
itxaso urkiaga

Harkaitz Cano Jauregi (Lasarte Gipuzkoa, 1975 abuztuak 4an jaio zen) idazle euskalduna, nagusiki euskaraz idazten duena. Zuzenbidean lizentziatua izan arren, idazle lanetan aritu izan da, narrazio, poesia edo haur eta umeentzako literatura alorretan. 1992an “Imajina Ezazu Euskadi” saioa irabazi zuen, 1993an “Donostia Hiria” saria irabazi zuen eta 1998an Ignacio Aldecoa saria. Euskadi Literatura saria bi alditan eskuratu zuen: 2005ean Belarren ahoa liburuarekin eta 2012an Twist liburuarekin.

Haitz Gisasola
Egilea
Haitz Gisasola
EASMO ROTTERDAMGOA Pizkunde garaiko humanista, filologo, teologo eta filosofoa izan zen. Bere garaian jakintsu handitzat hartua izan zen. Idazle oparoa, bere lanak latin garbi eta jantziaz idazteaz gainera, antzinako filosofiaren ezagutza handia zuen. Italiar humanistek erabilitako metodo filologikoak baliatuz, iraganaren azterketa historiko-kritikoa egiteko oinarriak ipini zituen, bereziki Testamentu Berri grekoari eta Elizako Gurasoei buruz egin zuen azterlanetan. Hezkuntzazko idatzien bidez, klasikoen alde egin zuen ikasketa eskolastikoaren plangintza zaharra ordezkatzeko. Elizaren gehiegikeriak kritikatu zituen: aspaldiko iraganaren hobea seinalatu zuen eta erreforma sakon baten behar larria azpimarratu zuen. Laster gauzatuko zen berrikuntza hori, bai Erreforma Protestantean, bai Kontrarreforma katolikoan. Oinarri horretatik, benetako… Gehiago irakurri »
wpDiscuz